Corriulas, nenerins, turaluras, luraburlas... Tots aqueths mots que designan conderilhòts hèra simples, sòrtas de comptinas qui semblan repetar la medisha estructura. En francés, que las apèran sovent « randonnées » çò qui n'ei pas shens raperar lo noste mot bearnés « corriula ».
Demorem-nse un drin sus aqueras questions de vocabulari :
Nenerins : Palay que vira « nenerins » per : « acte d'enfants ; naïveté ; enfantillage ». Aqueth nom que's pòt compréner puishque (qu'ac vam véder) :
- La sintaxi qu'ei hèra simpla e repetitiva.
- Los mots : hèra de diminitius e de deformacions com se n'i tròba hens lo parlar mainadin.
- Lo contiengut qu'ei hèra simple.
Corriulas : Açò que's compren ad aisa si espian los espacis traucats peu subjècte de la comptina. Que deu córrer d'un personatge a l'aute. Qu'ei, per'mor d'aquerò, lo mot qui'm pareish mei pertinent.
Turaluras : Tà Palay : « ritournelle ; billevesée ; petite bêtise ; blague ». Aquiu que pòrtan l'accent sus la repeticion. Lo mot qu'a ua connotacion pejorativa.
Luraburla : Lo mot aqueth n'existeish pas suu Palay. Que trobam tot juste « burla » : « bourde ; tromperie ; niche ; mystification ». Lo mot que deu, ci'm sembla, aver la medisha connotacion que lo qui davanteja.
Lo vocabulari, qu'ac èi dit ací dessús, qu'ei hèra simple dab hèra de diminutius e de deformacions pròpias au parlar mainadin. Mes totun, ne cau pas véder tot aqueth vocabulari en negatiu ; que i a beròjas trobaduras : que vam véder la personificacion de « Livacòta », de « Lipradòt », etc. Hèra sovent, tanben, que cau crear vèrbes tà la recapitulacion finau : « Qu'enventi lo casso. - Lo casso que m'englanda. - Qu'englandi lo pòrc. - Lo pòrc que m'enlarda... »
Utilisacion : Que m'an dit de qu'i avè, autes còps duas faiçons de's servir d'aquestas corriulas :
- Ua faiçon on la mair e la contava au nenè e puish e velhava a har apréner e, sustot, a har tornar díser, au mainat, la recapitulacion hens l'ordi.
- Ua faiçon d'utilisacion mei colectiva : la corriula qu'èra entinoada puish cadun que i devè hornir ua sequéncia. Quan avèn acabat que calè har la recapitulacion shens se desbrombar arren (lo qui's desbrombava quauquarren qu'avè un gatge). Vielhs que m'avèn dit qu'hens aquera fòrma que las avèn entenudas a jogar peus grans dens las esperoquèras.
Qu'ei çò qui escriu, tanben, dens un article d'un hèra vielh n° deus Reclams, un autor qui signa « Lou reyent » : « Aquesta luraburla no's canta pas, que's ditz sonque e que hè partida deus jòcs deus mainatges e de las esperoquèras : un que l'avia e los de la companhia que s'i hèn a trobar la seguida. »
Darrèr punt : qu'èi un trentenat de corriulas mes que n'i a qui's semblan hèra... que s'emprontan pro sovent los personatges : lo vent, l'aiga, etc...
